Kültürel olaylar
YEMEK-Aş- Yörenin yemek kültürü ağırlıklı olarak tahıl, et ve hayvansal ürünlere dayanmaktadır. Tahıl ürünü olarak en çok arpa ile buğday kullanılır. Kaz etinin yörede ayrı bir yeri bulunmaktadır. Sığır ve koyun eti de yaz aylarında taze, kış aylarında da kavurma olarak fazlaca tüketîlmektedir.sebze cinsînden gıda maddelerinin başında ise patates, kuru fasulye ve soğan gelir. Yörenin kendine özgü birçok yemek çeşidi bulunmaktadır. Bunlardan çorba olarak ayran aşı, hel-le aşı ve püşrük aşını, hamur işi olarak bişi, mafiş, kayıtma, hingal, kete ve katmeri, tatlı olarak da, baklava, lokum tatlısı, irmik helvası, un helvası ve hasutayı sayabiliriz. ETLı MANTI MALZEMELERı:1Kilogram kıyma, 2 baş soğan, 2 yumurta, yeteri kadar un, tuz , su, kıymaya katmak için karabiber, kimyon ve nane. YAPILIşI: Unu 2 yumurta tuz ve suyla kulak memesi kıvamından daha sert bir hamur elde edilir. üç dört pazıya bölünür.Yufkalar halinde açılarak karelere bölünür. Diğer tarafta kıyma baharat, soğan ve tuzla hazırlanır. Karelere fındık büyüklüğünde yerleştirilir. üçgen şeklinde kapatılır. Bir tencerede su tuz ilave edilerek kaynatılır. Kaynayan suya mantılar atılır.15-20 dakika bu şekilde pişirilir. Pişen mantıları süzdürerek servis tabağına alınır. üzerine önce yoğurt sonra kızdırılmış tereyağı dökülerek servis yapılır. FESELLı MALZEMELERı: Un, su, maya, tuz, YAPILIşI: Malzemeler birleştirilir. Yoğrularak hamur haline getirilir. Kulak memesi yumuşaklığında yoğrulur. Biraz bekletilir. Hamur küçük küçük kesilerek künt (pazı) yapılır. Oklava ile yufka halinde açılır. Yufkanın içinin yağlayarak rulo halinde bükülür. Tekrar yuvarlak hale getirilir.Yeniden açılır istediği incelikte olabilir. Sacda kısık ateşte pişirilir, isteyen tekrar yağlayabilir. KATMER MALZEMELERı: Un, Su, tuz, yağ, maya YAPILIşI: Malzemeler karıştırılıp yumuşak hamur haline getirilir. ıyice yoğrulur. 10 Dakika bekletilir.Hamur küçük küçük kesilerek künt (pazı) yapılır. Oklava yardımı ile ince yufkalar açılır.Yufkalar tek tek yağlanarak üst üste dizilir. 6 yufka dizilir.rulo halinde bükülerek yuvarlak haline getirilerek tepsi büyüklüğünde elle açılır, üzerine yoğurt yada yumurta sürülerek 200 derece kızgın fırına sürülür. Pişmeye bırakılır. Fırından çıkartılan katmer ılındıktan sonda dilim halinde kesilerek servis yapılır. KESME AşI MALZEMELERı: 1 kg un, tuz , 2 yemek kaşığı salça , karabiber, nane ve kekik, 2 yemek kaşığı tereyağı YAPILIşI: Un içine tuz ve su konularak kulak memesinden daha sert bir hamur yoğrularak 2 yada 3 pazı yapılır.Pazının biri diğerlerinden daha küçük olarak ayrılır. Pazılar biraz dinlendirilir. Fazla ince olmayan yufkalar açılır. 5-6cm uzunluğunda kesilir bu şeritler daha sonra enine eriştelik doğranır. Bir tencerede suya tuz ilavesiyle kaynatılır. ıçine erişteler atılarak pişirilir. Diğer taraftan ayırdığımız küçük pazıyı küçük parçalara ayırıp yuvarlayarak l er cm uzunluğunda doğranır.(halk dilinde nuğul denir.) Tavada yağ eritilir. Nuğullar yağda kızartılır.Salça ve diğer baharatlar katılır, yemeğin üzerine dökülüp sıcak servis yapılır. GEVREK MALZEMELERı: Un, kaymak, tuz (Malzemeler isteğe yada kişi sayısına göre ayrılır.ölçüsüzdür) YAPILIşI: Bir kapta kaymak, un ve tuz konularak kulak memesinden biraz yumuşak hamur hazırlanır. Yumurta büyüklüğünde kütler (pazı) hazırlanır. Oklavayla açılan yufkalar bir taraftanda orta ısıda hazırlanmış olan saçta pişirilir. Servisi peynir, çay, yada salatayla yapılır. Pışı MALZEMELERı: Un, tuz, maya, su. YAPILIşI:Bütün malzemelerin katılımıyla kulak memesi yumuşaklığında bir hamur elde edilir. Mayalanmaya bırakılır. Hamur mayalanınca, derince ve büyük bir tavanın yarısına kadar yağ doldurulur, bu yağ yüksek ateşte kızdırılır, hamurdan pazılar alarak oklava yardımıyla tavanın genişliğinde açılır, ortasından delinir. Kızgın yağda kızartılır. Servisi sıcak yapılır. ... benzer kültür olarak,göle sitesinden alınmıştır ----------------------------------------------------
Atasözleri Dua ve Beddualar Acınnan çıplak kudurgan olur. Aç koyarsan hırsız, çok söylersen yüzsüz olur. Ağanın mali gider hizmekârın cani. Ağır ol ki batman gelesen. Ağır taşi kimse yerinden kaldıramaz. Akıllı düşünene kadar deli oğlunu everir. Alışmış kudurmuştan beter. Allah dağına bakar karını verir. Arsız neden arlanır çulda geyse sallanır. Atta karın igitte burun. Azan kul ya mevlasını bulur ya da belasını. Azacık aşım ağrımaz başım. Bekarın parasını it yer, yakasını bit. Ben ağa sen ağa inekleri kim sağa. Ben kız idim o söz idi. Ben umarım bacımdan, bacım ölür acından. Bir alaca dana bir nahıri berbat eder. Bizim gelin bizden kaçar, başıni örter kıçını açar. Boşa koyiram dolmir, doliya dolduriram almir. Bülirsen götün huyunu, niye içirsen yahninin suyunu. çağrılan yere erinme, çağrılmadığın yerde görünme. çayırı düz al, karıyı kız al. Deli deliyi görende degenegini saklar. Delik böyük yama küçük. Dili de olmasa gözünü gargalar oyar. Dünya yansa bir horum otu yanmaz. El elin ölüsüne gülerek ağlar. Eli işte gözü oynaşta. Erken kalkan yol alır, er evlenen döl alır. Eyilik yap suya at, balık bilmezse halik bilir. Fazla mal göz çıkarmaz. *****aranın ahı, tahttan indirir şahı. Görmemişin bir oğli olmuş tutmuş tutuni kopartmış. Har vurir harman savurir. Hem nalına hem mıhına vurir. Her horoz kendi çöplüğünde öter. Her işi işledin fıstıği yeşil kaldı. Hırsız evden olunca öküz bacadan çıkar. Hırsıza beyler borçli. Horoz ölür gözü çöğlükte kalır. Dua ve Beddualar Ayağın daşa deymesin. Allah ele avuca düşürmesin. Azıcık aşın kavgasız başın olsun. Allah göynen göre vere. Allah ne muradın varsa vere. Bu dünyada doğruluk yoldaşın olsun. Beylere paşalara gelin olasan. Beyler paşalar sene yerine. Biz yedik Allah artırsın sofrayı kuran kaldırsın. çoluk çocuğa garışasan. Döllü döşlü olasan. Eller sene yerinsin. Er ekmeği er urbası giyesen. Geceniz iyi, uykunuz koyu olsun, taş gibi yatasınız kuş gibi kalkasınız. Hızır uğrasın. Sağ gide selamet gelesen. Su gibi ömrün uzun, düğünün güzün, bir oğlu bir kızın olsun. Toğrağa el atasan altın kesile. Ağzın ımansız kapana. Ağzın tatsız kalsın. Ağzın kitlene (kilitlene). ıssi (sıcak) yata soyuk kalkasın. Allah'ın hışmına uğrayasın. Ayağın taşlı, gözün yaşlı ola. Bahtın bağlana. Başan (başına) kara gele. Bemırat kalasın. Bemırat tahtasına uzanasan. Boyun batsın. Cehennem kütüğü olasan. Cennet yüzü görmeyesen. Cenen düşe. Darda kalasan. Davunun boğazan çıka. Dilim dilim dilinesen. Ellimin kori. Er bula ev bulamaya, ev bula er bulamayasan. Gidişin ola gelişin olamaya işallah (inşallah). Gorbagor olasan. Hazan yarpaği gibi sararasan. Hışıma gelesen. Kapın kapana. Kurda kuşa yem olasan. Nursuz kalasan. Ocağın söne = Ocağın bata. Cemse altında kalasan. Parça tike olasan. Rahat yüzü görmeyesen. Sebep olan sebepsiz kala. Sufatın töküle. = Yüzün töküle Sufatın arkan döne. Teneşire gelesen. = Teneşire uzanasan. Tepe takla gidesen. Topun devrile. Umduğan nail olmayasan. Uyuz olasan Allah dırmık vermeye. Vurucun vura. = Vurucun dalından vura Zehir zıkkım ola. Zııkımın kökü davunun beşi. Dogguz barmağın olmaya biri de dolama ola. Dört yigidin omuzunda yükselesen. -ERZURUM SıTESıNDEN ALINMIşTIR-
GELİRKEN BİRAZ ERZURUM GETİR
Gelirken biraz Erzurum getir
Sarı şiltesine bürünsün soğuk
Kerpiç birbinanın penceresinden
Biraz hasret biraz soluk
Mavi beyaz öyküler aksın
Gelirken biraz Erzurum getir
Dabakhaneden oluk oluk
Gelirken biraz erzurum getir
Biraz espiri kat naim hocadan
Kara fatmadan hatun bacıdan
Kuşluktan ikindiden geceden
Horasandan İspir'den Ilıca'dan
Başı dik anlı açık kıvransa da acıdan
Gelirken biraz Erzurum getir
Göç göç olsun göçler yola dizilsin
Huma kuşu yükseklerden seslensin
Mor tarlalar kar suyundan beslensin
Palandöken dolunaya yaslansın
Palandöken sevdasıyla ıslansın
Gelirken biraz Erzurum getir
göğermiş civil peynir hüzünden
kayak mevsiminden kar denizinden
şöyle adam gibi özünden
verildi mi dönülmeyen sözünden
tandır sıcağından mangal közünden
gözlerinde sarı tütün izinden
getir işte bizi bizden
gelirken biraz Erzurum getir
ister yazı getir istersen kışı
cağ kebabı su böreği ayran aşı
tesbih getir oltu taşı
dadaşı Mükerrem Kemertaş'ı
gavurboğan havuzbaşı
istersen birazda göz yaşı getir.
gelirken biraz erzurum getir
çoğu orda kalsın azını getir
çifte minareden ezanı
sobada kaynayan kazanı getir
buz kaymasını kar ayazını
Arifin inleyen sazını getir
İster serin olsun isterse yaksın
bir türlü gelmeyen yazını getir
gelirken biraz erzurum getir
heybene akşamın serinliğini koy
sıra dağlarını boy boy
ne bey ne ağa ne soy
kasaba kasaba köy köy
kahvede geçmişin yarenliğini
Bilge sohbetlerin derinliğini
Uzun gecelerin karanlığını
Yağmuru tipiyi boranı getir
Gelirken biraz Erzurum getir
Caddeden aşağı inince hani
Gürcü kapı mumcu palıt meydanı
Biraz biraz getir azıcık yani
Birazcık Reyhani biraz Sümmani
Dağlar arasından ummanı getir
Gelirken biraz Erzurum getir
İnişi olmayan kaleyi getir
Tortumdan şelaleyi
Horasanı Tekmanı Aşkaleyi
Hınısı Oluru Hasankaleyi
Davulu zurnayı barı halayı
Velhasıl toplada sılayı getir
Gelirken biraz Erzurum getir
Yalancı baharın şaşkın misali
Kopun yamacında eşkın misali
Dumlu deresinde taşkın misali
Emrahtan fışkıran aşkın misali
Nefi den yayılan irfanı getir
Gelirken biraz Erzurum getir
Havayı da deli gönül havayı
Getir gök yüzünden yıldızı ayı
Olmaz mı Köksaın Metenin payı
Aysun Gültekinden uzun havayı
İbrahim Hakkıdan davayı getir
Gelirken biraz Erzurum getir
Sevda gibi sevdim doluyam boş değilem
Hoş değilem nahoşum hoş değilem
Gönül yorgunuyum sarhoş değilem
Uykudan uyanmış bir hoş değilem
Gidemem kuş değilem getir önünde eğilem
Ekrem raciyi getir
Gelirken biraz Erzurum getir
Getir yanık türküleri türkücüleri
Daphandan ekinleri, ekini biçenleri
Narman yaylasından kardelenleri
On iki Mart ile yükselenleri
Sevgiyi saygıyı erdemi getir
Hakan ACUR Tarafından gönderilimiştir
AŞK-I ZÜMRÜT
Unuttum Sanma ZÜMRÜT"üm seni
yaylası,keleş amcanın döneri cezp etti beni
battal dedenin evi ZÜMRÜT"ün en yüksek yeri
özledim ZÜMRÜT"üm özledim seni
Dağında erimez karların gördüm
Sana sevdalı yiğitler gördüm
Şahlandı yine sana olan hasretim
Rüyamda ZÜMRÜT"üm yine seni gördüm
Özlemin yaktı beni kul eyledi
hemsehrilerim köylerine yol eyledi
Abdurrahman Gazi , İbrahim Hakkı niceleri
Güzel ERZURUM"a hal eyledi.
Tayfun Aslan KÖYDE KALDI
danaya vururduk bağı
yayıkta yayardık yağı
kıl ipinden sambağı
dokurdukta köyde kaldı.
karyemiş öküz götü
bahçede yiyerdik dutu,
KARABEY dayının göğercin atı
bunların hepsi o köyde kaldı
bir zaman o köyde binerdik geme
pantolon dizine vururduk yama
akşam dan mal,davar dolardı koma
giden o günler o köyde kaldı.
tavuklar çıkardı komda ki tara
köyün girişinde gavluğun dere
yukar ki meşe den ederdik çıra
neşeli günler de o köyde kaldı.
fırına atardık kartolla kabak
yaz geldi mallar oldu hep dabak
horozlar öten de olurdu sabah
o güzel günler de o köyde kaldı
BALA çivi de gider oduna
meşetlik te yayılır hep körpe dana
bayırda taşlar dan ellere kına
yakardık ya o köyde kaldı
arada yağardı o köye dolu
köyün kenarında oturur veli
kırıktır mülazım dayının kolu
çile li o günler o köyde kaldı
yağmur yağdı mı bol gelir seli
rahmetlik GEDO idi o köyün gülü
öldü ama belli değil ehvalı
sır dolu o günler o köyde kaldı
analar yayık yayardı
uşaklar malı sayardı
tilkiler tavuk çalardı
eski günler o köyde kaldı
arduç odunun ateşi
yanmıyor liliğin yaşı
suyu soğuk boldur kışı
eski günler o köyde kaldı
yeter ALBAY yazdıkların
o dağlarda gezdiklerin
daşdan istop dizdiklerin
KÖYDE KALDI KÖYDE KALDI KÖYDE KALDI.
Söz ve yazar:
ALBAY ALTUN
NE GÜZELDİ KÖY HAYATI
kahvehane yoktu köyde
toplanırdık hep bir yerde
oda larda veya evde
ne zevkliydi köy hayatı
mum bulunmaz çıra yaktık
tenekeye musluk yaptık
kırık ayna bulup taktık
ne zevkliydi köy hayatı
bazen olmaz acı soğan
üstümüzde yünden yorgan
mama bilmez yeni doğan
ne zevkliydi köy hayatı
heybe ile yük taşırdık
dağdan dağa yol aşardık
kamyon görüp çok şaşırdık
ne zevkliydi köy hayatı
çelik, çomak oyun kurduk
çoban,koyun,kurt olurduk
asker gibi selam durduk
ne zevkliydi köy hayatı
yol aldık eşek ile
çoğumuz bulmaz onu bile
tartımız okka kile
ne zevkliydi köy hayatı
kamışlardan hasır ördük
döne döne düven sürdük
kağnı kızak neler gördük
ne zevkliydi köy hayatı
çorap,kazak örer idik
saban ile çift sürerdik
daha sonra pulluk gördük
ne zevkliydi köy hayatı
imece ile yardım vardı
hile yok dostluk vardı
sabır vardı mertlik vardı
ne zevkliydi köy hayatı
U***** ALTUN
Copyright © Senkayaliyiz.biz Tüm hakları saklıdır.